Onderzoek uitgelicht: Kunnen we voorspellen hoe mensen reageren op Parkinson medicatie?

Leonie Helling, masterstudent geneeskunde, liep de afgelopen maanden stage bij het ProPark onderzoek. Wat haar het meeste aan aansprak bij ProPark? De ziekte van Parkinson is erg complex en ziet er bij iedereen anders uit. Met haar onderzoek hoopt ze te kunnen bijdragen aan de verbetering van de zorg door dit beter te laten aansluiten op de persoon zelf.

In haar onderzoek staat een belangrijke vraag centraal: kunnen we voorspellen hoe mensen reageren op Levodopa? Levodopa is de belangrijkste medicatie voor de behandeling van klachten met bewegen bij de ziekte van Parkinson. Ondanks dat we al veel weten over bijwerkingen, is het nog onduidelijk of we met bepaalde kenmerken betrouwbaar kunnen voorspellen hoe iemand reageert op Levodopa en welke bijwerkingen iemand kan krijgen. Leonie keek daarom naar veel verschillende kenmerken: persoonlijke kenmerken zoals leeftijd en BMI, maar ook ziekte kenmerken zoals de duur van de ziekte en type klachten die iemand heeft. Dankzij het grote aantal deelnemers in het ProPark onderzoek heeft Leonie dit goed kunnen onderzoeken.

Uit het onderzoek komen al interessante resultaten naar voren:

• Het krijgen van onwillekeurige bewegingen door het gebruikt van Levodopa (dyskinesieën) kwam vaker voor bij jongere mensen, mensen met een lager BMI, en een langere duur van de ziekte.  
• Het ervaren van schommelingen in fysieke klachten door de dag heen (motor fluctuaties) kwam vaker voor bij vrouwen, en bij een hogere dosis Levodopa.
• Het hebben van een lage bloeddruk bij het opstaan (orthostatische hypotensie) kwam vaker voor bij oudere deelnemers, bij deelnemers met slaapproblemen (zoals een REM-slaapstoornis) en problemen in het autonome zenuwstelsel (dat belangrijke lichaamsfuncties zoals hartslag en ademhaling regelt).
• Overdag slaperig zijn kwam vaker voor bij oudere deelnemers, bij een hogere dosis Levodopa, bij somberheidsklachten en bij problemen in het autonome zenuwstelsel.

Daarnaast heeft Leonie in een kleinere groep van ongeveer 50 mensen gekeken naar de testjes die thuis worden gedaan. Iedereen doet deze testjes vóór en na het innemen van medicatie. Met sensoren op de pols en rug konden we goed zien of het bewegen verbetert door de medicatie. Ze zag dat mensen heel verschillend reageren op de medicatie. Omdat dit nog maar bij een kleine groep is onderzocht, kunnen we hier nog geen definitieve conclusies uit trekken. Voor vervolgonderzoek moet eerst data van meer deelnemers worden verwerkt, zodat we betrouwbaardere uitspraken kunnen doen.

Door beter te begrijpen waarom medicatie bij de ene persoon anders werkt dan bij een ander, kunnen we toewerken naar het uiteindelijk doel om zorg nóg beter aan te passen op elke persoon.